اربعین به‌عنوان یک ابررویداد، کارکردهای متنوع اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و راهبردی دارد. با واکاوی و تحلیل علمی این پدیده می‌توان انگیزه‌های آن حرکت بزرگ را روشن کرد. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل کمی و موضوعی پایان‌نامه‌های ارائه شده با موضوع اربعین در نهادهای آموزش عالی ایران در ده سال اخیر است. پژوهش با روش کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و ابزار گردآوری اطلاعات، سیاهه وارسی بوده است. برای گردآوری اطلاعات کتابشناختی پایان‌نامه‌ها از پایگاه‌های اطلاعاتی آنلاین نیز استفاده شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که تعداد ۱۰۰ پایان‌نامه (۱عنوان حوزوی و ۹۹عنوان دانشگاهی)، 95 درصد در سطوح کارشناسی ارشد و 5 درصد دکتری نگارش یافته است. دانشگاه‌های دولتی بیشتر از سایر نهادهای آموزشی به موضوع اربعین پرداخته‌اند و سهم مردان بیشتر از زنان است. از نظر زبانی 96 درصد پایان‌نامه‌ها فارسی و 4 درصد عربی است که توسط دانشجویان غیرایرانی نگارش یافته است. مقوله‌های «رسانه‌ها»، «جای‌های میزبان و نقش‌آفرین»، «گردشگری»، «شهرسازی و معماری»، «ابعاد اجتماعی و جامعه‌شناختی»، «شیعیان و تشیع»، «زیرساخت‌ها» و «ابعاد فرهنگی» به ترتیب بیشتر از سایر موضوعات، بررسی و تبیین شده است. برای جلوگیری از پژوهش‌های تکراری، شناسایی خلاء‌ها و کمبودهای پژوهشی، تبادل اطلاعات، شناسایی پژوهشگران متخصص و ارائه تصویر علمی از اربعین پیشنهاد می‌شود تا پایگاه اطلاعات جامع اربعین سه زبانه (عربی، انگلیسی و فارسی) تحت وب برای اطلاع‌رسانی کلیه منابع اطلاعاتی پژوهشی (کتاب‌ها، مقاله‌ها، پایان‌نا‌مه‌ها)، گزارش‌ها، اتفاقات، رویدادها، اشخاص، اطلاعات دیداری شنیداری و مانند اینها راه اندازی شود.