پژوهشنامه معارف حسینی 2538-6417 10 40 2025 12 22 Fiqh-oriented Environmental Challenges of the Arbaeen Walk تبیین فقهی چالشهای محیط زیستی پیاده روی اربعین 65 82 234188 FA حجت عزیزاللهی استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی دانشکدة الهیات دانشگاه یزد Journal Article 2025 08 20 From Islamic religious views, everyone is responsible for polluting the environment. In the Arbaeen walk, it is a religio-moral rule not to pollute the environment in which everyone has got a share. پیاده‌روی اربعین مانند سایر تجمعات، دربردارندة چالش‌ها و فرصت‌های محیط‌زیستی است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ توصیفی به‌مواردی از جمله آلودگی هوا، افزایش زباله‌ها و تخریب منابع طبیعی از دیدگاه فقهی می‌پردازد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که حفظ محیط زیست در ایام اربعین وظیفهای شرعی بوده، بنابراین رعایت بهداشت محیط و مدیریت صحیح پسماندها، نه‌تنها یک الزام اخلاقی و قانونی است، بلکه از مصداق عمل به‌دستورات شرعی و تحقق مسئولیت اجتماعی به‌شمار می‌آید. همچنین در این پدیدة باشکوه باید به‌حفظ منابع آبی با جلوگیری از اسراف توجه نمود و آلودگی هوا ناشی از ترافیک نیز به‌عنوان یک‌معضل زیست‌محیطی به‌ راهکارهای مؤثری نیاز دارد. همچنین، تخریب زیستگاه‌ها و منابع طبیعی عملی مذموم و در مواردی حرام است که ضرورت آگاهی‌بخشی به‌زائران و اجرای برنامه‌های حفاظتی را می‌طلبد. این پژوهش به‌بررسی راهکارهای مؤثر در بهره‌برداری از آموزه‌های فقه اسلامی برای تقویت فرهنگ مسئولیت‌پذیری نسبت به‌محیط زیست در میان زائران پرداخته است. https://www.maarefehosseini.ir/article_234188_66368cccc4a31b5a49c7f0cba0aee05b.pdf