نهضت عاشورا از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین رویدادهای تاریخ اسلام و ایران یک حادثه مذهبی، و نمادی از مقاومت، ایثار و مبارزه با ظلم در فرهنگ ایرانی و جهانی شناخته می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی نقش عاشورا در هویت فرهنگی و دینی ایرانیان می‌پردازد و تأثیرات بلندمدت آن را بر جامعه ایرانی تحلیل می‌کند و به گسترش پیام‌های عاشورا در دنیای امروز و ارتباط آن با جنبش‌های حقوق بشری، عدالت‌خواهی و مقاومت در برابر ظلم می‌پردازد. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که عاشورا در تقویت هویت شیعی و ایجاد همبستگی اجتماعی در تاریخ ایران نقشی اساسی داشته است. پیام‌های عاشورا در ادوار تاریخی ایران و جنبش‌های سیاسی و اجتماعی آن، نیروی محرکه مبارزه علیه ظلم و فساد بوده­است. در دنیای معاصر نیز، آموزه‌های عاشورا منبع الهام مبارزات جهانی علیه نابرابری، فساد و ظلم است و چشم‌انداز گسترش آن در سطح جهانی، به‌ویژه در جنبش‌های عدالت‌خواهانه و حقوق بشری، همچنان حائز اهمیت است.